Voor psychologen, psychiaters, POH-GGZ, verpleegkundig specialisten ggz, huisartsen en fysiotherapeuten
Slapeloosheid behandelen, op het niveau van klinisch redeneren
Slaapklachten komen in vrijwel elke behandelpraktijk voorbij, terwijl maar weinig professionals er specifiek in zijn opgeleid. De opleiding Science Of Sleep en haar losse modules leren je niet alleen welke interventie je inzet, maar vooral hoe je breed klinisch redeneert rondom slaap en een goede probleemanalyse maakt: wat gebeurt er in het slaapsysteem, welke betekenis heeft wakker liggen gekregen, welke rol speelt de omgeving en wanneer vraagt een klacht om iets anders dan een standaardprotocol? Op deze pagina vind je de opleiding Science Of Sleep, de drie modules aangepast aan de doelgroep, praktisch gereedschap voor de behandelkamer en de praktijk- en wetenschappelijke kennis van dr. Merijn van de Laar en de andere docenten.
Eén postacademische opleiding van drie dagen, aangevuld met supervisie en certificering. De modules zijn ook los te volgen. De rode draad is steeds dezelfde: niet automatisch het slaapprobleem bestrijden, maar eerst begrijpen op welk niveau het probleem werkelijk zit.
Drie opleidingsdagen met tussentijdse toetsen, toepassing in de eigen praktijk, twee online supervisiesessies, een eindtoets en certificering. Voor behandelaren in de ggz en de POH-GGZ die slaapklachten niet alleen protocollair willen behandelen, maar zelfstandig willen leren beoordelen wat er biologisch, gedragsmatig, psychologisch en contextueel speelt. Je leert werken vanuit dezelfde evidence-based basis als CGT-I, met slaaprestrictie en stimuluscontrole waar die nodig zijn. SOS voegt daar een expliciet evolutionair perspectief op slaap aan toe en kijkt daarnaast naar de relatie met wakker zijn, de sociale omgeving en de ideeën over slaap die iemand heeft meegekregen.
De basis voor het behandelen van slapeloosheid: slaapfysiologie, slaapdagboek, slaaprestrictie, stimuluscontrole en het klinisch redeneren daaromheen. Maar ook: wanneer hoeft wakker liggen niet opgelost te worden? Wanneer wordt de strijd met wakker zijn zelf onderdeel van het probleem? En hoe voorkom je dat algemene slaapregels veranderen in nieuwe regels waar de cliënt aan moet voldoen? Slaapfysiologie wordt daarbij geplaatst in een evolutionair kader: menselijke slaap is flexibel en nachtelijke waak is niet automatisch een teken dat het slaapsysteem defect is. Ook los te volgen, in een versie die aansluit bij de eigen beroepsgroep, ook voor huisartsen en fysiotherapeuten.
Wat doe je wanneer “slapeloosheid” niet het hele verhaal is? Circadiane problematiek, nachtmerries, parasomnieën, psychiatrische comorbiditeit en menopauze vragen om andere diagnostische vragen en soms om een andere interventie. Je leert onderscheiden welk mechanisme op de voorgrond staat en wanneer het standaard insomnia-protocol niet volstaat. Met somnoloog Ingrid Verbeek.
Slaap verandert met de levensfase. Kinderen en adolescenten vragen daarom om een ander klinisch kader dan volwassenen. Deze module behandelt slaap bij kinderen en jongeren, ontwikkelingsproblematiek en de integratie van slaap over de levensloop. Daarbij kijk je niet alleen naar het kind, maar ook naar gezin, ontwikkeling, omgeving en de verwachtingen rondom slaap. Met kinderneuroloog en somnoloog Sigrid Pillen.
Een psycholoog kijkt anders naar slaap dan een huisarts, POH-GGZ of fysiotherapeut. De wetenschappelijke basis is dezelfde, maar de klinische vragen, verantwoordelijkheden en grenzen verschillen. Voor psychologen en psychotherapeuten, psychiatrie en specialistische ggz, POH-GGZ en huisartsenzorg en fysiotherapeuten is er daarom een eigen route binnen hetzelfde inhoudelijke kader.
Niet iedere professional heeft dezelfde opleiding nodig. Zes vragen helpen om opleidingen inhoudelijk te vergelijken. We zetten verschillende typen slaapopleidingen naast elkaar en laten ook zien voor wie de opleiding Science Of Sleep juist wel en niet bedoeld is.
Slaapoefentherapie, Slaapstraat, LeerSlapen en de opleiding Science Of Sleep naast elkaar. De opleiding Science Of Sleep is vooral bedoeld voor professionals die meer willen kunnen dan een protocol uitvoeren: differentiëren tussen verschillende slaapproblemen, omgaan met comorbiditeit en complexe casuïstiek en begrijpen wanneer slaapgedrag, de relatie met wakker liggen, de sociale omgeving of maatschappelijke slaapideeën onderdeel van het probleem zijn. Soms past een andere opleiding beter. Ook dat maken we expliciet.
Vergelijk de scholingen →
Praktijkkennis
Voor in de behandelkamer
Wetenschappelijke kennis krijgt pas waarde als je ermee kunt redeneren in een echte behandelkamer. Daarom vind je hier artikelen op behandelniveau: over slaaprestrictie, CGT-I, slaapmedicatie, diagnostiek en complexe casuïstiek, maar ook over de vraag wanneer je direct moet ingrijpen op de slaap en wanneer je juist ingaat op de betekenis die iemand aan zijn slaap en wakker liggen is gaan geven.
Een slaapcoachopleiding kan waardevolle kennis bieden over slaap, leefstijl en gedragsverandering, maar begeleiding bij slaapgewoonten en behandeling van een slaapstoornis vragen verschillende vaardigheden. Kijk vóór inschrijving naar de vooropleiding, de werkzaamheden waarvoor je wordt opgeleid, de praktijkbegeleiding en de toetsing. Voor scholing gericht op behandeling adviseer ik een relevante zorgopleiding op hbo- of wo-niveau als basis, gevolgd door aanvullende scholing en begeleide behandelpraktijk. Een certificaat of accreditatie alleen laat niet zien dat iemand zelfstandig een slaapstoornis kan behandelen.
CGT-I, ACT en SOS overlappen, maar leggen hun zwaartepunt op verschillende niveaus. CGT-I vormt de wetenschappelijke behandelingsbasis voor chronische slapeloosheid. ACT richt zich sterker op de relatie met ongewenste ervaringen en de neiging die te controleren. Science Of Sleep verbindt die niveaus en kijkt daarnaast expliciet naar de evolutionaire achtergrond van slaap, de betekenis van wakker liggen, het sociale systeem en maatschappelijke ideeën over wat goede slaap zou moeten zijn. Het doel is daardoor niet automatisch ieder wakker moment oplossen, maar begrijpen wat werkelijk behandeling vraagt en wat juist niet langer bestreden hoeft te worden.
Cognitieve gedragstherapie bij insomnie (CGT-I) is volgens de richtlijnen de eerste keuze bij chronische slapeloosheid en werkt meestal goed. Maar niet iedere cliënt reageert hetzelfde en er bestaat geen eenvoudig profiel van degene die niet of onvoldoende reageert op de behandeling. Daar begint dan ook het uitgebreider klinisch redeneren. Is er onvoldoende slaapdruk? Een probleem met de biologische klok? Comorbiditeit? Sterke slaapinspanning? Angst voor wakker liggen? Een omgeving die volledig om slaap is gaan draaien? In dit artikel bespreken we wat onderzoek zegt over minder respons op CGT-I.
Slaaprestrictie zet je in bij chronische slapeloosheid met veel tijd wakker in bed en een lage slaapefficiëntie. Het beginschema baseer je op de gemiddelde slaaptijd uit één tot twee weken slaapdagboek, met een vaste opstaantijd en doorgaans minimaal vijf uur tijd in bed. Het principe is eenvoudig, maar de uitvoering bepaalt voor een groot deel of het werkt en of een cliënt het volhoudt. Voor collega's zet ik het protocol op een rij: wanneer je slaaprestrictie inzet en bij wie je eerst moet overleggen of extra voorzichtig moet zijn. Daarna volgen het bijsturen van het schema, wat je in de eerste twee weken kunt verwachten en tegen je cliënt zegt, en wat je doet als de behandeling niet aanslaat.
Lees het artikel →
Gereedschap
Waar elke behandeling mee begint
Gratis te gebruiken in je praktijk, met bronvermelding. Dezelfde instrumenten als in de opleiding.
In een paar minuten een beeld van het slaappatroon en een eerste stap, om mee te geven of samen te bespreken.
Bekijk de slaaptest →
Wie erachter staat
Docenten uit wetenschap en klinische praktijk
Wat Science Of Sleep onderscheidt, is dat de docenten zowel uitgebreide klinische als onderzoekservaring hebben: actuele kennis met een duidelijke vertaalslag naar de praktijk.
Dr. Merijn van de Laar, gepromoveerd op individuele verschillen bij slapeloosheid, ontwikkelaar van Science Of Sleep
Dr. Ingrid Verbeek, somnoloog en een van de grondleggers van CGT-I in Nederland
Dr. Sigrid Pillen, kinderneuroloog en somnoloog
Drie vakboeken over de behandeling van slapeloosheid (Bohn Stafleu van Loghum)
Certificering en openbaar register na de opleiding, behouden met jaarlijkse supervisie
Wachtlijst
De eerste groep van de opleiding Science Of Sleep start op vrijdag 23 april 2027
Vanaf 23 april toegang tot de leeromgeving, onderwijsdagen op 21 mei, 4 juni en 25 juni 2027 op Strijp-Z in Eindhoven, maximaal 15 deelnemers. Zet je op de wachtlijst en je krijgt als eerste bericht over de inschrijving voor de opleiding en de losse modules. Geen verplichting.
Dr. Merijn van de Laar laat zien dat de kwaliteit van je slaap meer bepaalt dan het aantal uren. Die kennis krijg je vertaald naar iets waar je meteen wat mee kunt:
Praktische tips die je vanavond al kunt toepassen
Waarom acht uur geen norm is, en wat dat scheelt aan piekeren
Als eerste nieuws over het nieuwe boek en de theatertour
Je bent er bijna80%
Contact
Neem contact op
Vertel ons kort waar het over gaat, dan denken we mee.
Wat kenmerkt jouw slaap?Doe de gratis slaaptest van drie minuten en krijg meteen je slaapprofiel.