Voor Psychiatrie en specialistische ggz

De opleiding Science Of Sleep voor psychiatrie en specialistische ggz

Slapeloosheid behandelen naast de psychiatrische stoornis

Bij veel cliënten in de specialistische ggz speelt slaap een belangrijke rol. Toch wordt slapeloosheid nog geregeld gezien als symptoom van de psychiatrische stoornis of langdurig met medicatie gedempt, terwijl het ook als zelfstandig probleem kan blijven bestaan.

De opleiding Science Of Sleep leert psychiaters, klinisch psychologen en verpleegkundig specialisten ggz slapeloosheid zelfstandig te beoordelen en behandelen, naast de stoornis waarvoor iemand in zorg is. Niet alleen: welk protocol hoort hierbij? Maar vooral: wat houdt het slaapprobleem bij deze cliënt in stand, wat vraagt behandeling en wat hoeft niet verder gecontroleerd of bestreden te worden?

Je leert werken vanuit de evidence-based basis van CGT-I, met slaaprestrictie en stimuluscontrole waar die passen, en verder te kijken wanneer psychiatrische comorbiditeit, medicatie, circadiane problematiek, nachtmerries, parasomnieën of de betekenis van wakker liggen het beeld complexer maken. Dat allemaal met aandacht voor de laatste ontwikkelingen op het vlak van slaapwetenschap, een evolutionair kader rondom slaapfysiologie en ruime aandacht voor context en sociale, maatschappelijke en culturele factoren.

Drie gepromoveerde docenten uit wetenschap en klinische praktijk, waaronder een van de grondleggers van CGT-I in Nederland.

Bekijk de route Zet me op de wachtlijst

Uit de praktijk

Herken je dit?

Een cliënt die al jaren een benzodiazepine, z-drug of sederend middel voor de nacht gebruikt en nog steeds slecht slaapt
Slaapklachten die blijven bestaan terwijl depressie, angst of andere psychiatrische symptomen verbeteren
Twijfel of je kijkt naar slapeloosheid, een verschoven ritme, slaapapneu, medicatie-effecten of een combinatie daarvan
Een cliënt die steeds meer tijd, regels en aandacht aan slaap besteedt en daardoor juist onrustiger wordt
Een team dat vooral slaaphygiëne-adviezen geeft, maar geen duidelijk kader heeft voor diagnostiek en behandeling daarna

De methode SOS

Wat de opleiding Science Of Sleep voor de specialistische ggz doet

Science Of Sleep gebruikt CGT-I als gedragsmatige basis, maar redeneert breder dan alleen het verminderen van insomnia-symptomen.

Je leert op verschillende niveaus kijken. Wat gebeurt er in het slaapsysteem? Is er te weinig slaapdruk, te veel tijd in bed of een verstoord ritme? Wat gebeurt er tijdens het wakker liggen zelf: ontstaat angst, frustratie, monitoring of sterke sleep effort? Welke rol spelen partner, behandelteam, werk of dagstructuur? En welke ideeën heeft de cliënt over wat goede slaap zou moeten zijn?

Dit soort ideeën is juist in de specialistische ggz relevant. Bij psychiatrische comorbiditeit is niet ieder wakker moment een afzonderlijk probleem dat moet verdwijnen. Soms moet je het slaapsysteem beïnvloeden; soms de strijd met wakker liggen verminderen; soms eerst een andere slaapstoornis of psychiatrisch mechanisme herkennen.

SOS plaatst slaapfysiologie daarnaast in een evolutionair perspectief. Nachtelijke waak wordt niet automatisch als defect beschouwd. Dat helpt om onderscheid te maken tussen normale variatie in slaap en wakker zijn enerzijds, en klinisch relevante slapeloosheid anderzijds.

Module 2, Sense Of Sleep, richt zich specifiek op de vragen die een standaard insomnia-protocol niet volledig beantwoordt: psychiatrische comorbiditeit, circadiane problematiek, nachtmerries, parasomnieën, menopauze en situaties waarin slaaprestrictie niet zonder meer geschikt is.

De online supervisiesessies vertalen dat klinische redeneren naar de eigen casuïstiek.

Module 3 Stages of Sleep gaat verder in op kind- en jeugd en ontwikkelingsproblematiek en de integratie van slaapbehandeling bij complexere problematiek.

Aanbevolen

De route die bij psychiatrie en specialistische ggz past

Voor psychiaters, klinisch psychologen en verpleegkundig specialisten ggz is de volledige opleiding Science Of Sleep de aanbevolen route.

Het traject duurt zeven maanden en bestaat uit een online leeromgeving, drie onderwijsdagen met tussentijdse toetsen, toepassing in de eigen praktijk, twee online supervisiesessies met eigen casuïstiek en een eindtoets voor certificering.

De drie opleidingsdagen bouwen op elkaar voort: eerst leer je slapeloosheid gedragsmatig behandelen, daarna differentiëren bij complexere slaap- en psychiatrische problematiek en vervolgens slaap beoordelen over de levensfasen.

Wie slaapbehandeling structureel binnen een team, instelling of afdeling wil implementeren, kan de opleiding ook in-company volgen, prijs op aanvraag.

Module van de opleiding

Skill Of Sleep

De basis voor werken met slaap en de gedragsmatige behandeling van slapeloosheid volgens de SOS-methode

Module 1 behandelt de basis van slaapfysiologie, diagnostiek en de gedragsmatige behandeling van slapeloosheid. Je leert werken met het slaapdagboek, slaaprestrictie en stimuluscontrole, maar ook wanneer die technieken wel en niet passen. Er is expliciet aandacht voor slaapinspanning, onrust rond wakker liggen en het verschil tussen een slaap die behandeling nodig heeft en een nacht die vooral te veel betekenis heeft gekregen. Ook contra-indicaties en voorzichtigheid bij onder meer bipolaire stoornissen, psychose, sterke slaperigheid en andere complexe situaties komen aan bod.

1 opleidingsdag (module 1)

Module van de opleiding

Sense Of Sleep

Circadiane problematiek, nachtmerries, parasomnieën, comorbiditeit en menopauze

Module 2 gaat over situaties waarin standaard CGT-I niet voldoende richting geeft. Je leert differentiëren tussen slapeloosheid en circadiane problematiek, nachtmerries, parasomnieën en andere slaapstoornissen, en omgaan met psychiatrische comorbiditeit en medicatie. Centraal staat steeds de vraag: welk mechanisme houdt het probleem bij deze cliënt in stand en op welk niveau moet je interveniëren? Daarbij wordt niet alleen gekeken naar symptomen, maar ook naar de relatie met slaap en wakker zijn, de sociale context en de verwachtingen die iemand over slaap heeft ontwikkeld.

1 opleidingsdag (module 2)

Module van de opleiding

Stages Of Sleep

Slaap bij kinderen en adolescenten

Module 3 richt zich op slaap bij kinderen en adolescenten, ontwikkelingsproblematiek en de veranderingen van slaap over de levensloop. Je leert slaapgedrag plaatsen binnen ontwikkeling, gezin en context en herkennen wanneer klachten passen bij normale ontwikkeling, wanneer gedrag een rol speelt en wanneer verdere diagnostiek nodig is. De module helpt je het klinisch redeneren uit Skill en Sense Of Sleep over de levensfasen heen toe te passen.

1 opleidingsdag (module 3)

Voor een afdeling of ggz-team is Science Of Sleep er als in-company opleiding of nascholing, prijs op aanvraag; voor de individuele behandelaar als losse module of als volledige opleiding met certificering.

Accreditatie en certificering

Accreditatie wordt aangevraagd zodra het programma van de eerste groep vaststaat, onder meer voor klinisch psychologen (FGzPt) en verpleegkundig specialisten ggz.

Over de opleiding

Voor wie niet

Wie alleen een eerste kennismaking met slaap zoekt, kan beginnen met een lezing of keynote voor het team. Waar let je op bij een slaapopleiding?

Veelgestelde vragen

Goed om te weten

Is de opleiding Science Of Sleep geschikt voor psychiaters?

Ja. De opleiding is gemaakt voor behandelaren die regelmatig cliënten met slaapklachten zien en verder willen dan basiskennis, zoals psychiaters, klinisch psychologen en verpleegkundig specialisten ggz. De nadruk ligt op diagnostiek, indicatiestelling en behandeling bij comorbiditeit.

Wie geven de opleiding voor de specialistische ggz?

Drie gepromoveerde docenten met klinische en onderzoekservaring. Dr. Ingrid Verbeek is somnoloog en een van de grondleggers van CGT-I in Nederland; dr. Sigrid Pillen is kinderneuroloog en somnoloog; dr. Merijn van de Laar is slaapwetenschapper en promoveerde op individuele verschillen bij slapeloosheid.

Komt er accreditatie voor psychiaters en klinisch psychologen?

De aanvraag loopt zodra het programma van de eerste groep vaststaat, onder meer bij de FGzPt voor klinisch psychologen en voor verpleegkundig specialisten ggz. Laat je interesse achter en je hoort het als eerste.

Wat kost de opleiding Science Of Sleep voor de specialistische ggz?

Voor psychiaters, klinisch psychologen en verpleegkundig specialisten ggz kost de volledige opleiding € 2.495 excl. btw; een losse module € 995. Bij de opleiding is het eerste jaar licentie inbegrepen; daarna houd je de certificering met een licentie van € 295 per jaar, met onder meer twee supervisiesessies van 90 minuten.

Wachtlijst

Zet me op de wachtlijst

De eerste groep van de opleiding Science Of Sleep start op vrijdag 23 april 2027, met plek voor maximaal 15 deelnemers. Laat je gegevens achter en je hoort als eerste over de inschrijving, accreditatie en prijzen die voor psychiatrie en specialistische ggz gelden. Geen verplichting.