Helpt seks om beter te slapen? Ja, mogelijk. Lastella en collega's vroegen 778 volwassenen naar hun slaap en seksleven. Veel deelnemers rapporteerden dat seks met een partner die eindigde in een orgasme samenhing met makkelijker inslapen en een betere ervaren slaapkwaliteit, en hetzelfde gold voor masturbatie met een orgasme. Dit ging om zelfrapportage, maar slaap werd in een ander onderzoek ook echt gemeten.
In 2025 volgden Lastella en collega's zeven samenwonende koppels gedurende elf nachten. Met draagbare polysomnografie (een slaaponderzoek waar onder andere hersengolven in meegenomen worden) vergeleken ze nachten zonder seks, na masturbatie en na partnerseks. Na masturbatie en partnerseks waren deelnemers 's nachts minder lang wakker en was hun slaapefficiëntie hoger. Ze vielen echter niet aantoonbaar sneller in slaap, sliepen niet langer en beoordeelden hun slaap ook niet duidelijk beter. Dus hier leek de meting een positiever effect te meten dan door de mensen zelf werd waargenomen. Daarbij moet gezegd worden dat het om een klein onderzoek ging.
Helpt seks om beter te slapen? Wat het onderzoek vond
Het orgasme, met of zonder partner
In het eerdere vragenlijstonderzoek van Lastella rapporteerden mensen vooral een slaapvoordeel wanneer de seksuele activiteit eindigde in een orgasme. Dat gold zowel voor seks met een partner als voor masturbatie. Mannen en vrouwen verschilden niet duidelijk in hun ervaren slaapverbetering na een orgasme in het algemeen. Wel meldden na partnerseks meer mannen dan vrouwen dat ze daarna beter sliepen. Blair en collega's bieden daar een mogelijke verklaring voor: in gemengde relaties bereiken mannen na partnerseks relatief vaker een orgasme dan vrouwen, terwijl vrouwen in relaties met een vrouw juist vaker een orgasme rapporteren.
Emotionele voldoening en ontspanning
Sprajcer en collega's keken naar dezelfde groep van 778 volwassenen. Niet alleen het orgasme leek ertoe te doen: meer emotionele tevredenheid over de seksuele ervaring hing ook samen met een kortere ervaren inslaaptijd. Een mogelijke verklaring is dat intimiteit, verbondenheid en een gevoel van veiligheid de spanning voor het slapengaan kunnen verminderen. Dat klinkt logisch vanuit wat we over inslapen weten, maar dit mechanisme is in deze onderzoeken niet rechtstreeks getest.
Ook lichamelijk verandert er rondom een orgasme van alles. Zo stijgen onder andere oxytocine en prolactine, hormonen die in verband worden gebracht met ontspanning, verzadiging en slaperigheid. De vaak genoemde bewering dat een orgasme simpelweg het stresshormoon cortisol verlaagt, is minder stevig onderbouwd; onderzoek naar cortisol rond seksuele activiteit laat geen eenduidig beeld zien.
Ontspanning is een van de drie pijlers van mijn methode, en seks is in veel gevallen een van de aangenamere manieren om eraan te werken. Praten over seks is voor veel mensen lastig, maar het kan de moeite waard zijn om met je partner te bespreken wat voor jullie prettig en ontspannend is. Seks met je partner hoeft daarbij uiteraard geen slaapinterventie te worden. En masturbatie telt gewoon mee; dat mag ook gezegd worden.
Het werkt ook andersom: slecht slapen remt je libido
Verlangen en erectie
Kalmbach en collega's volgden 171 vrouwen veertien dagen lang. Vrouwen hadden na een langere nacht gemiddeld meer seksueel verlangen, en ieder extra uur slaap hing samen met een 14 procent grotere kans dat ze de volgende dag seks met een partner hadden.
Bij mannen hangen slaapstoornissen en slechte slaap samen met seksuele problemen, waaronder erectieproblemen. Ook de slaaptiming speelt hierbij waarschijnlijk mee. Rodriguez en collega's onderzochten 754 mannen. Onregelmatig werken op zichzelf hing niet samen met een slechtere erectiele functie, maar mannen die klachten hadden, passend bij een ploegendienst-slaapstoornis rapporteerden wel meer erectieproblemen. Mannen die specifiek nachtdiensten draaiden, scoorden eveneens slechter. Wie in nachtdiensten werkt, leest in nachtdienst en slaap wat helpt.
Een slechte nacht staat op je gezicht geschreven
Er is nog een reden waarom slecht slapen je seksleven zou kunnen raken. Axelsson, Sundelin en collega's fotografeerden tien mensen na normale slaap en na sterk beperkte slaap. Onafhankelijke beoordelaars vonden de gezichten van mensen bij wie de slaap experimenteel beperkt werd er gemiddeld vermoeider, minder gezond en minder aantrekkelijk uitzien.
Slaap en ruzie: een slechte combinatie
Een goede relatie hangt samen met beter slapen
Goede relaties en goede slaap gaan vaak samen. Stafford en collega's volgden mensen gedurende vijftien jaar en zagen dat meer positieve steun van een naaste samenhing met een betere slaapkwaliteit op latere leeftijd, terwijl langdurig negatieve steun juist met slechtere slaap samenhing.
Ook verliefdheid is onderzocht, maar daar zijn de resultaten gemengd. In een onderzoek onder jongvolwassenen hing sterkere verliefdheid samen met een betere ervaren slaapkwaliteit, maar tegelijkertijd ook met meer angst- en depressieve symptomen. Verliefd worden is dus niet per se slaaptherapie.
Slecht slapen werkt door in je relatie
Slecht slapen werkt door in je relatie. Gordon en Chen lieten zien dat conflicten vaker voorkwamen na een slechte nacht en tijdens ruzies gepaard gingen met minder positieve interacties en minder nauwkeurige empathie. Conflicten werden het best opgelost wanneer beide partners goed hadden geslapen.
Hoe zit het dan met het oude advies "ga nooit met ruzie naar bed"? Liu en collega's lieten in een heel ander experiment zien dat negatieve herinneringen na het slapen moeilijker bewust te onderdrukken waren, maar zij onderzochten geen stellen en geen ruzies. Je kunt dus niet per se zeggen dat je een meningsverschil koste wat kost voor bedtijd moet oplossen. Soms is een gesprek de volgende ochtend, wanneer iedereen (hopelijk) weer wat uitgeruster is, misschien zelfs verstandiger.
Ernstigere relatieproblemen en slechte slaap komen vaak samen voor. De richting van het verband is daarbij lastig vast te stellen: conflicten kunnen je wakker houden en slecht slapen kan je stemming, geduld en emotieregulatie de volgende dag verslechteren, zodat er een vicieuze cirkel kan ontstaan. Ook het einde van een relatie of het verlies van een partner verstoort de slaap, met meer inslaapproblemen en kortere nachten, zoals Lancel en collega's in hun review beschrijven.
Seks als slaapmiddel
Seks, en vooral seks die eindigt in een orgasme, lijkt bij sommige mensen gunstig samen te hangen met slaap. Het grootste deel van het onderzoek bestaat nog uit vragenlijsten en zelfrapportage, en een eerste kleine studie met objectieve slaapmetingen vond na partnerseks en masturbatie minder wakker liggen tijdens de nacht en een hogere slaapefficiëntie.
Andersom hangt slaap ook samen met seksualiteit en relaties: na langere slaap rapporteren vrouwen gemiddeld meer seksueel verlangen, en slaapklachten hangen bij mannen samen met meer seksuele problemen. Een slechte nacht kan bovendien je geduld en empathie tegenover je partner verminderen.
Seks is daarmee geen wondermiddel voor slapeloosheid, en je hoeft al helemaal geen seks te hebben om altijd goed te kunnen slapen. Maar als het prettig en ontspannend is, kan dat mogelijk wel bijdragen aan een betere nachtrust. Meer over je slaapomgeving vind je in de hub leefstijl en slaapomgeving.
Dit artikel geeft algemene informatie en leefstijladviezen en vervangt geen medisch advies.
Veelgestelde vragen
Helpt seks om beter te slapen?
Waarschijnlijk bij sommige mensen wel, vooral als er een orgasme bij komt kijken. In een vragenlijst onder 778 volwassenen rapporteerden veel deelnemers dat ze na seks of masturbatie met een orgasme makkelijker insliepen en beter sliepen. Een kleine studie uit 2025 waarin de slaap daadwerkelijk werd gemeten, vond na seks of masturbatie minder wakker liggen tijdens de nacht en een hogere slaapefficiëntie.
Rond een orgasme komen onder andere oxytocine en prolactine vrij, maar waardoor seks de slaap eventueel beïnvloedt, is nog niet precies bekend.
Slaap je slechter na een ruzie?
Dat kan. Na een slechte nacht ontstaan tussen partners gemakkelijker conflicten en verlopen die gesprekken vaak minder positief. Andersom kan een ruzie natuurlijk ook spanning geven waardoor je moeilijker slaapt.
Er is geen goed bewijs dat je een ruzie altijd vóór het slapengaan moet oplossen. Soms helpt uitpraten, maar soms is het juist verstandiger om eerst tot rust te komen en een gesprek de volgende ochtend uitgeruster voort te zetten.
Slaap je beter met een partner in bed?
Dat verschilt per stel. In een kleine studie met slaapmetingen hadden koppels wanneer ze samen sliepen iets meer en stabielere REM-slaap, en liepen hun slaapfasen sterker synchroon; bij stellen met een diepere band was die synchronisatie groter.
Maar samen slapen kan ook verstoren: snurken, woelen of slaapapneu van je partner kunnen je slaap juist onderbreken. Soms apart slapen is dan geen teken van een slechte relatie, maar gewoon een praktische keuze.
Bronnen
- Lastella M, O'Mullan C, Paterson JL, Reynolds AC. Sex and sleep: perceptions of sex as a sleep promoting behavior in the general adult population. Front Public Health. 2019;7:33. doi 10.3389/fpubh.2019.00033.
- Lastella M, Miller DJ, Montero A, Sprajcer M, Ferguson SA, Browne M, Vincent GE. Sleep on it: a pilot study exploring the impact of sexual activity on sleep outcomes in cohabiting couples. Sleep Health. 2025;11(2):198-205. doi 10.1016/j.sleh.2024.11.004.
- Blair KL, Cappell J, Pukall CF. Not all orgasms were created equal: differences in frequency and satisfaction of orgasm experiences by sexual activity in same-sex versus mixed-sex relationships. J Sex Res. 2018;55(6):719-733. doi 10.1080/00224499.2017.1303437.
- Sprajcer M, O'Mullan C, Reynolds A, Paterson JL, Bachmann A, Lastella M. Sleeping together: understanding the association between relationship type, sexual activity, and sleep. Sleep Sci. 2022;15(Spec 1):80-88. doi 10.5935/1984-0063.20220005.
- Brody S, Krüger THC. The post-orgasmic prolactin increase following intercourse is greater than following masturbation and suggests greater satiety. Biol Psychol. 2006;71(3):312-315. doi 10.1016/j.biopsycho.2005.06.008.
- Carmichael MS, Humbert R, Dixen J, Palmisano G, Greenleaf W, Davidson JM. Plasma oxytocin increases in the human sexual response. J Clin Endocrinol Metab. 1987;64(1):27-31. doi 10.1210/jcem-64-1-27.
- Kalmbach DA, Arnedt JT, Pillai V, Ciesla JA. The impact of sleep on female sexual response and behavior: a pilot study. J Sex Med. 2015;12(5):1221-1232. doi 10.1111/jsm.12858.
- Kohn TP, Kohn JR, Haney NM, Pastuszak AW, Lipshultz LI. The effect of sleep on men's health. Transl Androl Urol. 2020;9(Suppl 2):S178-S185. doi 10.21037/tau.2019.11.07.
- Rodriguez KM, Kohn TP, Kohn JR, et al. Shift work sleep disorder and night shift work significantly impair erectile function. J Sex Med. 2020;17(9):1687-1693. doi 10.1016/j.jsxm.2020.06.009.
- Pastuszak AW, Moon YM, Scovell J, et al. Poor sleep quality predicts hypogonadal symptoms and sexual dysfunction in male nonstandard shift workers. Urology. 2017;102:121-125. doi 10.1016/j.urology.2016.11.033.
- Sundelin T, Lekander M, Kecklund G, Van Someren EJW, Olsson A, Axelsson J. Cues of fatigue: effects of sleep deprivation on facial appearance. Sleep. 2013;36(9):1355-1360. doi 10.5665/sleep.2964.
- Stafford M, Bendayan R, Tymoszuk U, Kuh D. Social support from the closest person and sleep quality in later life: evidence from a British birth cohort study. J Psychosom Res. 2017;98:1-9. doi 10.1016/j.jpsychores.2017.04.014.
- Gordon AM, Chen S. The role of sleep in interpersonal conflict: do sleepless nights mean worse fights? Soc Psychol Personal Sci. 2014;5(2):168-175. doi 10.1177/1948550613488952.
- Liu Y, Lin W, Liu C, et al. Memory consolidation reconfigures neural pathways involved in the suppression of emotional memories. Nat Commun. 2016;7:13375. doi 10.1038/ncomms13375.
- Lancel M, Stroebe M, Eisma MC. Sleep disturbances in bereavement: a systematic review. Sleep Med Rev. 2020;53:101331. doi 10.1016/j.smrv.2020.101331.
- Drews HJ, Wallot S, Brysch P, et al. Bed-sharing in couples is associated with increased and stabilized REM sleep and sleep-stage synchronization. Front Psychiatry. 2020;11:583. doi 10.3389/fpsyt.2020.00583.
- Bajoghli H, Keshavarzi Z, Mohammadi MR, et al. "I love you more than I can stand!": romantic love, symptoms of depression and anxiety, and sleep complaints are related among young adults. Int J Psychiatry Clin Pract. 2014;18(3):169-174. doi 10.3109/13651501.2014.902072.
- van de Laar M. Slapen als een oermens. Spectrum, 2025, hoofdstuk 6 (Sociaal slapen).
Gecontroleerd door Merijn op 28 september 2026. Hoe artikelen tot stand komen en worden gecontroleerd staat in het redactiestatuut. Dit artikel geeft algemene informatie en leefstijladviezen en vervangt geen medisch advies. Heb je langere tijd last van slecht slapen of vermoed je een slaapstoornis? Bespreek het met je huisarts.
Lees ook
- Leefstijl en slaapomgevingDe ideale slaapkamer is vooral thermisch comfortabel, niet te warm en niet te koud: begin bij temperatuur, daarna bij je eventuele nachtkleding en bedgerei en kijk dan pas naar matras en kussen. De beddenwinkel belooft dat het juiste matras je slaap redt. De Hadza in Tanzania slapen onder omstandigheden die ver afstaan van onze beddenwinkelidealen; hun slaap is behoorlijk gefragmenteerd. Ik zet op een rij wat het onderzoek zegt, van 16 tot 18 graden en bedsokken tot de vraag of je echt een matras op maat nodig hebt.
- Leefstijl en slaapomgevingWat eet je het beste voor het slapen? Laat en zwaar eten lijkt ongunstig, wondervoeding bestaat nietBananen, warme melk, kiwi's, een eiwitshake of juist helemaal niets meer nuttigen na acht uur: over eten en slaap gaan veel stellige adviezen rond. Het onderzoek is een stuk minder eenduidig. Een gezond voedingspatroon hangt samen met gunstiger slaap, terwijl grote of zware maaltijden vlak voor bed mogelijk juist tegenwerken. Voor een ideaal aandeel eiwit, vet of koolhydraten bestaat nog geen overtuigend bewijs, en voor de meeste slaapvoedingsmiddelen is het bewijs klein of gesponsord. Ik zet op een rij wat er wel en niet vaststaat.
- Leefstijl en slaapomgevingAbsolute stilte bestaat niet, en je hebt haar ook niet nodig. Je brein blijft in je slaap luisteren en maakt onderscheid tussen vertrouwde en vreemde geluiden. Dat past bij het idee dat ons brein ook tijdens de slaap relevante signalen uit de omgeving blijft oppikken. Ik leg uit waarom de een van elk geluidje wakker wordt en de ander door een aardbeving heen slaapt, wat witte ruis en oordopjes echt doen en wanneer geluid wél een probleem is.
Weet je niet welke vraag de jouwe is? Begin bij de slaaphulp
